Varoşun Üç Hali : “İç Varoş”, “Parçalanmış Varoş” ve “Bütünleşik Varoş”

1995 Gazi Mahallesi ve 1996 1 Mayıs Olayları ertesinde, varoş, mekânsal ayrışma olgusunun ve toplumsal damgalamanın ifadesi olarak medya söylemine ardından da – mekânsal ayrışmanın ve damgalamanın kavramsallaştırılması amacıyla eski gecekondu mahalleleri ve kent yoksullarının yaşadıkları bölgeleri tarif eden bir terim olarak – sosyal bilimler literatürüne girdi. Literatürde varoşun toplumsal-kültürel mesafe belirten kullanımları ve süreç…

İdeolojik Bir Kurgu ve Ötekileştirme Referansı Olarak ‘İnsan Doğası’: Bartın Romanları Örneği

    İnsan doğası’ binlerce yıldır farklı disiplinler tarafından sorgulanmaktadır. Bir antropolog ise bu sorgulamaları hayatla ilişkilendirmeli, bu ilişkiye yönlendirmelidir. ‘İnsan doğası’ kavrayışı hayatta nasıl çalışmaktadır? İnsan doğası hakkındaki her tartışma belirli bir toplumsal düzenlemenin temelini oluşturmaktadır. Örneğin kapitalist toplumlarda insanların ‘rekabetçi’, içgüdüsel olarak ‘birikimci’ olduğu kabul edilir (öyle olması da beklenir). Oysa insanlığın başlangıcından…

Türkçe’de Çingeneler İçin Kullanılan Kelimeler ve Bunların Etimolojileri

Türkçede Çingeneler için pek çok kelime kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları “Çingene”, “Kıptî”,“Posa”, “Karaçı”, “roman” gibi kelimelerdir. Bu kelimelerin büyük kısmı Türkçeye diğer dillerden geçtikleri için yabancı kaynaklı bir etimolojiyle açıklanabilmektedir. Bu makalede tarihî ve çağdas Türk lehçelerinde Çingeneler için kullanılan kelimeler tespit edilecek, bunların dünya dillerindeki karsılıklarıyla kıyaslamaları yapılarak etimolojileri ortaya konacaktır. Yıldız, H.(Güz-2007). Türkçe’de Çingeneler için…

Gruplararası İlişkiler Bağlamında Ayrımcılık

Bilimsel çalışmalar, bazı ayrımcı tutum ve davranışların toplumsal süreçlere bağlı olarak ortaya çıktığını, ayrımcılığın belirli toplumsal koşullara göre artan ya da azalan bir olgu olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla ayrımcılığı anlamak için bu olgunun sosyolojik boyutunun da incelenmesi gerekir. Bu yazı Türkiye’yi odağa alarak ayrımcılığın sosyolojisini incelemektedir. Yazıda gruplararası ilişkilerin nasıl işlediğine dair teorik bilgiler verilmekte ve…

Eşit Yurttaşlık Bağlamında Çingene Yurttaşların Sosyal ve Ekonomik Haklara Erişimi

Bu çalışmanın genel amacı Çingene yurttaşların sosyal ve ekonomik haklar bağlamında devletle olan ilişkilerini analiz etmektir. Çalışmada eğitim ve öğrenim hakkı, sosyal güvenlik hakları, sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması hakkı, konut hakkı ve çalışma hakkı bu kapsamda değerlendirilen temel haklar olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışmada Çingene yurttaşların Anayasada yer alan sosyal ve ekonomik hakların…

Çingenelere Yönelik Nefret Söyleminin Ekşi Sözlük’te Yeniden Üretilmesi

Çingeneler, kendilerine özgü yaşam biçimleri ve kültürel değerleri nedeniyle içinde yaşadıkları toplumlarda sürekli “öteki” olarak görülmüşlerdir. Medya aracılığıyla mütemadiyen desteklenen hoşgörüsüz, ayrımcı ve önyargılı söylemler, Çingene toplumunun yaşamlarında ciddi hasarlara yol açarken ötekileşme-yalnızlaşma olarak tanımlayabileceğimiz bir sürece doğru sürüklenmelerine neden olmaktadır. Bu makale kapsamında Çingene Toplumunun yaşam biçimi, kültürel değerlerine karşı beslenen önyargının nedenleri, nefret…

Eğlence Sektöründe Çalışma Koşulları ve Ayrımcılık: Çingeneler Örneği

Bu araştırma, özgün çalışma koşulları gereği esnek çalışma biçimini öteden beri benimseyen eğlence sektörünü, post-modernleşme ile birlikte ele alarak, çalışma ilişkilerindeki kuralsızlaşmayı ve korunmasızlığı gün yüzüne çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, çalışma hayatının dezavantajlı gruplarından biri olan ve ağırlıklı olarak eğlence sektöründe çalışan Çingeneler sektörün getirdiği olumsuzluklara en çok maruz kalan kesim olmuşlardır. Bu sebeple Ankara’da…

Dönüşen Kentlerde Çingene Olmak: İzmit Örneği

Kentsel dönüşüm projeleri, yoksulluk ve çöküntü alanlarını ortadan kaldırmak, seçilen kentsel bölgeleri daha çağdaş, daha güvenli hâle getirmek ve konutaçığını kapatmak gerekçelerine dayandırılmaktadır. Söz konusu alanların eski sakinlerinin uzaklaştırılıp yeni rant alanlarına dönüştürülmesi, bu alanların ortave üst gelir gruplarına aktarılması biçiminde işlemektedir. Böylelikle kapitalist birikim sistemi içinde tutunamayanlar, düzenli ve güvenceli işi ve buna bağlı…

Çingeneler: Başka Dünyanın İnsanları

  Bu makale çok kültürlülük lehine öne sürülen politikaların Türkiye’de Çingenelerin maruz kaldığı adaletsizliklerin ortadan kaldırılmasındaki geçerliliğini incelemeye çalışacaktır. Çalışmanın odağını İstanbul, Sarıyer’de Rumelikavağı Mahallesi’nde halk arasında “Çingene Mahallesi” olarak adlandırılan yerleşim alanının sakinleriyle yapılan görüşmeler oluşturmaktadır. Makalede Çingene ya da Roman olarak adlandırılan insanların kimliklerinin oluşum sürecinin arkasındaki nesnel ve öznel dinamiklerin neler olduğu,…

Çingenelerin Karmaşık Yazgısı

    Fransız düşünür Jean Baudrillard (1929-2007)’a göre; Steven Spielberg’in Schindler’in Listesi filminin televizyonlarda gösterilmesi “Holocaust’un unutuluşunu estetik boyuta ulaştırmada son darbeyi vurmuştur. Bu film sonrasında Auschwitz toplama kampları artık gerçekte değil televizyonda tüm Yahudi ağlamalarını yutmuş bir kara deliktir. Yahudilerin vaat edilen topraklara dönüşü bir simülakr olmuş, ortada suçlu kalmamış, yok olma ise süreklilik…